نپرداختن حق بیمه کارگر
نپرداختن حق بیمه کارگر از طرف کارفرما شاید یکی از مهمترین نگرانیهای کارگران و از عوامل اصلی طرح دعوا میان کارفرمایان و کارگران باشد. نپرداختن حق بیمه کارگر میتواند موجب ایجاد مشکلاتی برای کارگر در استفاده از مزایای بیمه تأمین اجتماعی شود و به همین دلیل، بررسی مسئولیت کارفرما در این زمینه اهمیت زیادی دارد.
دعاوی مربوط به امور تأمین اجتماعی در حوزه کسبوکار را میتوان در دو بخش بررسی کرد:
یک، بیمه ناشی از قراردادها
دو، بیمه کارگران یا کارکنان.
از جمله مهمترین دعاوی کارگری در خصوص بیمه تأمین اجتماعی، نپرداختن حق بیمه کارگر، عدم ارسال لیست بیمه و یا عدم تعهد کارفرما به بیمه نمودن کارگر است. در چنین شرایطی، آگاهی از حقوق قانونی کارگر و مسئولیت کارفرما میتواند در پیگیری موضوع و مطالبه حقوق بیمهای مؤثر باشد.
وظیفه کارفرما در قبال حق بیمه کارگر
همزمان با شروع فعالیت کارگر در کارگاه، کارفرما موظف به بیمه کردن وی خواهد بود. بنابراین نپرداختن حق بیمه کارگر برخلاف تکلیف قانونی کارفرما محسوب میشود و کارفرما نمیتواند با توافق با کارگر، خود را از این مسئولیت قانونی معاف کند.
در ماده ۱۴۸ قانون کار، کارفرما موظف است از کلیه وجوه و مزایای مقرر در این قانون، سهم حق بیمه کارگر را کسر کند و سپس با اضافه نمودن سهم خود، آن را به سازمان تأمین اجتماعی تأدیه کند. همچنین در ماده ۳۶ قانون تأمین اجتماعی آمده است که کارفرما مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و بیمهشده به سازمان است و مکلف است هنگام پرداخت مزد یا حقوق و مزایا، سهم بیمهشده را کسر کرده و همراه با سهم خود به سازمان پرداخت نماید.
بنابراین، نپرداختن حق بیمه کارگر موجب سلب مسئولیت از کارفرما نخواهد شد و کارفرما همچنان موظف به انجام تکالیف قانونی خود است. توجه به این موضوع برای کارگرانی که با مشکل نپرداختن حق بیمه کارگر مواجه شدهاند، اهمیت زیادی دارد.
باید توجه داشت قانون کار از لحاظ حقوقی، جزو قوانین آمره است. بنابراین اگر کارگر و کارفرما برخلاف قانون با یکدیگر به توافق رسیده باشند، آن توافق بلااثر خواهد بود. این موضوع درخصوص بیمه کارگر نیز صادق است.
با توجه به حقوق در نظر گرفته شده برای کارگران در مورد بیمه، با شروع به کار در یک کارگاه و در صورت اثبات رابطه کاری، تکلیف بیمه کردن کارگر بر عهده کارفرما خواهد بود؛ حتی اگر کارگر و کارفرما توافق کرده باشند که کارگر مشمول بیمه نباشد. در چنین شرایطی، این توافق مانع مطالبه حقوق بیمهای کارگر نخواهد بود و کارفرما موظف به پرداخت حق بیمه مربوط و جرایم قانونی ناشی از تأخیر خواهد بود. بنابراین، نپرداختن حق بیمه کارگر میتواند برای کارفرما مسئولیت و تبعات قانونی به همراه داشته باشد.
نحوه شکایت از کارفرما در موارد عدم پرداخت حق بیمه
در صورت نپرداختن حقی بیمه کارگر از سوی کارفرما، کارگر برای احقاق حق بیمه خود، می بایست مسیری را طی کند که ریزه کاری های زیادی دارد. لذا بدون آگاهی از آن، با مشکلات عدیده روبرو خواهد شد.
در اولین گام، تنظیم دادخواست، مهم ترین اقدامی است که می بایست صورت گیرد. برای این منظور، فرد می بایست با مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت، احراز هویت شده و پس از دریافت نام کاربری و رمز عبور، در سامانه وزارت کار دادخواست خود را ثبت نماید.
تنظیم دادخواست به عنوان اولین اقدام، مهم ترین اقدام نیز محسوب می شود. کارگران باید بدانند هرآنچه در دادخواست ادعا و ثبت می کنند می تواند برای آن ها تبعاتی داشته باشد. پس در تنظیم آن بهتر است حتماً از یک مشاور امور بیمه و کار یا وکیل متخصص در امور کار و تأمین اجتماعی، استفاده کنند.
با ارسال دادخواست و ارائه نظرات هیئت تشخیص بدوِی، جمع آوری مدارک و مستندات در ارائه به اداره کار، بسیار مهم است. دریافت سوابق بیمه و همچنین مدارک مورد نیاز برای ادعای احتساب سابقه بیمه، هر کدام جزئیاتی دارد. بنابراین می بایست همه مدارک قابلیت استناد داشته و کاملاً قانونی باشد.
مواردی چون فیش های حقوقی، رسیدها و یا رسیدهای بانک، لیست های حضور و غیاب و سایر مدارکی که بر اشتغال شخص در کارگاه، صحه گذارد.
قوانین رسیدگی به دعاوی و شکایات کارگر و کارفرما
در مورد نپرداختن حق بیمه کارگر، در فصل نهم و در ماده 157 قانون کار، به ارکان رسیدگی به شکایت کارگر از کارفرمایان اشاره شده است.
بر اساس این ماده از قانون، روندهای زیر برای رسیدگی به دعوا پیش بینی شده است:
در مرحله اول از طریق سازش مستقیم بین کارفرما و کارگر یا کار آموز و یا نمایندگان آنها در شورای اسلامی کار
در صورتی که شورای اسلامی کار در واحدی نباشد ، از طریق انجمن صنفی کارگران و یا نماینده قانونی کارگران و کارفرما
در صورت عدم سازش از طریق هیات های تشخیص و حل اختلاف.
مراجع قانونی رسیدگی به شکایت مربوط به عدم پرداخت حق بیمه
برابر قانون دو مرجع قانونی برای حل اختلافات و یا رسیدگی به شکایات کارگران و کارفرمایان در نظر گرفته شده است:
- مرحلهبدوی توسط هیات تشخیص در اداره کار
- مرحله تجدید نظر از سوی هیات حل اختلاف در اداره کار
ساختار هیئت تشخیص
اما ساختار و اعضای هیأت تشخیص نیز برابر با ماده 158 قانون کار، متشکل از سه نفر می باشد:
ماده 158 – هیأت تشخیص مذکور در این قانون از افراد ذیل تشکیل میشود:
– یک نفر نماینده وزارت کار و امور اجتماعی.
– یک نفر نماینده کارگران به انتخاب کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان.
– یک نفر نماینده مدیران صنایع به انتخاب کانون انجمنهای صنفی کارفرمایان استان.
در صورت لزوم و با توجه به میزان کار هیأت ها، وزارت کار و امور اجتماعی میتواند نسبت به تشکیل چند هیأت تشخیص در سطح هر استان اقدام نماید.
ساختار هیأت حل اختلاف
برابر با ماده 160 قانون کار، اعضای هیئت حل اختلاف نفر 9 نفر و به شرح زیر می باشند:
- سه نفر نمایندگان وزارت کار، فرمانداری و دادگستری محل
- سه نفر نمایندگان کارگران
- سه نفر نمایندگان مدیران صنایع و کارفرمایان
مدارک و مستندات لازم برای طرح دعوی حق بیمه
طی هرکدام از این مراحل، وجود مدارک و مستندات اثبات ادعای مدعی ضروری است.
با طی مراحل شکایت و ارائه مستندات مورد نیاز، اداره کار درخصوص اجرای حکم وارد عمل خواهد شد. ابتدا حقوق و مزایای کارگر و مبلغ محکومیت مالی کارفرما و سپس حق بیمه معوقه کارگر را پیگیری خواهد نمود.
در صورت نپرداختن حق بیمه کارگر و سایر مطالبات قانونی از سوی کارفرما، موضوع به واحد اجرای احکام دادگستری ارجاع خواهد شد. در این حالت، با معرفی اموال و دارایی کارفرما، رأی اجرا میشود و در ادامه، حق بیمه معوقه کارگر نیز برای وصول به سازمان تأمین اجتماعی محول خواهد شد.
نقش وکیل خوب بیمه در مورد دعوای نپرداختن حق بیمه کارگران
در مواردی که شکایت از طرف کارگر مطرح می شود. وکیل بیمه می تواند اقدامات زیر را پیگیری نماید:
- تنظیم دادخواست شکایت کارگر از کارفرما درخصوص نپرداختن حق بیمه کارگر و مطالبه حق بیمه معوقه
- ارائه مشاوره تخصصی در حوزه روابط کار، قوانین کار و سازمان تأمین اجتماعی، بهویژه در موارد مربوط به نپرداختن حق بیمه کارگر
- شرکت در جلسات هیأت تشخیص و حل اختلاف اداره کار و دفاع از حقوق کارگر در پروندههای مربوط به نپرداختن حق بیمه کارگر
- شرکت در جلسات هیأت بدوی و تجدیدنظر مطالبات بیمه کارگر و پیگیری موارد مربوط به نپرداختن حق بیمه کارگر
- فرجامخواهی و پیگیری پرونده در دیوان عدالت اداری در خصوص مطالبات و سوابق بیمهای کارگر
- احراز و احتساب سوابق بیمهای کارگر در اداره کار و سازمان تأمین اجتماعی، بهویژه در مواردی که نپرداختن حق بیمه کارگر موجب ایجاد سابقه بیمهای ناقص شده است.
- طرح دعوی و اخذ سنوات، عیدی و سایر مطالبات کارگران، تغییر شرایط کار، بازگشت به کار و پیگیری حقوق ناشی از نپرداختن حق بیمه کارگر
- اخذ مستمری از سازمان تأمین اجتماعی تحت عناوین بیمه بیکاری، بازنشستگی، فوت و غرامت دستمزد و پیگیری حقوق بیمهای کارگر در صورت نپرداختن حق بیمه کارگر
روی دیگر این ماجرا کارفرما است که پیش از شروع چنین چالش هایی و برای جلوگیری از ورود به درگیری های ذکر شده، می بایست از یک مشاور یا وکیل متخصص برای اشراف بیشتر به موارد قانون کار و بیمه استفاده نماید.
وکیل بیمه و یا وکیل کار می توانند خدمات زیر را به کارفرما ارائه دهند:
- تنظیم و انعقاد قراردادهای کار، فرم های تسویه حساب معتبر، فیش حقوقی و…
- ارائه مشاوره در مورد لیست حقوق و دستمزد پرسنل، اعلام ورود و خروجی ها، پیگیری بازرسی ها
- ارائه مشاوره در ورد تنظیم و تصویب آیین نامه انضباط کار
- تجزیه وتحلیل حوادث ناشی از کار
- شرکت در جلسات هیات بدوی و تجدید نظر مطالبات بیمه سازمان تامین اجتماعی
وکیل کسب و کار در مورد نپرداختن حق بیمه می تواند از جمله بهترین گزینه ها برای پیگیری حقوق طرفین دعوا باشد.
